Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Χαραμί Βαρτάν - Ποντιακή Διάλεκτος Αργυρούπολη (Χαλδία)

ζέρτελιν, το  = βερίκοκο (δέντρο και καρπός)
τουρκική λέξη zerdali = βερίκοκο 

φρ.Το ζέρτελιν ντ' εφύτεψαν ο πασά μ' Τόγκας σουμά 'ς σ' αρτιζάν', οφέτος εδέκεν ούλα τα χρονίας, τα κλαδία αθέ ετσόκεψαν ας σα πολλά τα ζέρτελια.

Ποντιακές λέξεις και εκφράσεις με τη σημασία και την ιστορική τους προέλευση. Μαθαίνουμε και διατηρούμε ζωντανή την ποντιακή γλώσσα μέσα από τη γνώση και την παράδοση.

ζιχίν* το = μυαλό, εγκέφαλος
τουρκική λέξη zihin = νους, πνεύμα

φρ.' Σ σε τρανόν νούνιγμαν εσέγκανε ' με τα τερτίπα τη Παρθένας μ' το ζιχίν-ι-μ' επόνεσεν, σάνκι, το κιφάλ'-ι-μ' 'α σπάν!
 

παλάν' το = σέλα γαϊδάρου
τουρκική λέξη palan  = μαλακή σέλα, σαμάρι

φρ. Νέπε Χρήστον, κατήβασον το παλάν' ας σην ράχαν αθέ, ας αναπάεται το ζων, ας σ΄οψέ κιαν χουζμέτα ετάει μας, ενεγκ'αστεν τ' άχαρον.

ζαμάν'  το = χρόνος, καιρός ,χρονικό διάστημα

τουρική λέξη  zaman = χρόνος, καιρός

φρ. Xρόνα και ζαμάνα ,νέπε, κιαν δαβαίνε, τ' εμέτερον το μιλ(λ)έτ' ντ' έσυρεν ' κι 'θ' ανασπάλκουντον και ΄ς σε σας τοι νεοντάδες ατό το βασιγιέτ' αφήνομε!

τορπά, η = σάκκος , σακκούλα , τορβάς
τουρκική λέξη  torda = σάκκος , σακκούλα , τορβάς

φρ. Οψέ το βράδον εκατήβεν ας σο Πόζ- Ταγ ο Χρήστεον εμούν, εγόγωσα δύο τορπάδας με φαεμάτα κ' μαμάν εντώκεν ατά 'ς σην ράχα ν ατ' κ' εχάθεν απέσ' 'ς σην σκοτίαν...