3 Μαΐου 2018

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Χαραμί Βαρτάν - Ποντιακή Διάλεκτος Αργυρούπολη (Χαλδία)

γιατάγ(χ)', το = κρεβάτι
τουρκική λέξη yatak =
κρεβάτι
φρ. Η αφωρισμέτζα, έθηκεν το γεργαν'ς σο γιατάγ' απάν,ενέβζεν και την λάμπαν κ'  ας εξέβεν ας σ' οσπίτ', τη σκύλ η θεγατέρα, ενούντζα, χέρα γαρή η συννύφ'σσα μ' και βράδον πα, κοσκίνα πουλεί!

Ποντιακές λέξεις και εκφράσεις με τη σημασία και την ιστορική τους προέλευση. Μαθαίνουμε και διατηρούμε ζωντανή την ποντιακή γλώσσα μέσα από τη γνώση και την παράδοση.

γιαξά, = μήπως
τουρκική λέξη yoksa  = ή Ι αλλιώς Ι μήπως
φρ.Εοίκες, νέτζη, ντ' εδάσκεψα σε γιόξα εδέβασες ατό κωφότα κ' ευτάς, τεϊμ, πως ενέσπαλλες;

τσεπέλ* το=  κακοκαιρία, βροχερός καιρός
τουρκική λέξη cepel = 
κακοκαιρία, βροχερός καιρός, λασπωμένος
φρ.Νέπε Χρήστο, με τα αϊκον τσεπλέλ ', μέρ' εχπάστες να πας με τ' οβουδί την αραπάν; τα στράτας και χωράφα ατώρα πα γομάτα τσαμούρα έν', να ν' οργών' τς επορείς, να να σποριδάεις!

καρούσ', το = σπιθαμή
τουρκική λέξη karis = σπιθαμή
φρ. Το πόιν ατ' έναν καρούσ' κ' η γλώσσα τ' δύο καρούσα, 'ς σην καν'νάν σειράν ΄κι δίγ και το στόμα ν ατ' γολάγια απάν ΄κ' έρται!

χαζιρλαεύω  = ετοιμάζω
τουρκική λέξη hazirlamak   = ετοιμάζω
φρ.Όντες ευρήκ'ναμε έναν παϊρ'γομάτον χαμομήλ', αχαβασλάευαμε ούλ' οι γαρήδες ν' ευτάμε γιαρούσ' για το σέρεμαν αθέ μεω τα τρανά τα χτένα ντ' εκράτ'ναμε.