Ποντιακή Λαογραφία & Γλώσσα - Αργυρούπολη (Χαλδία)

τεβόρ ,* το = έλατο
τουρκική λέξη tenir = είδος λεύκας
φρ.Ας σο ξύλον  τη τεβορί εποίναμε 'ς σην πατρίδαν λεγνά τ' άλλα τα χαρτώματα, για το σκέσπασμα τ' οσπιτίων εμουν και για ούλα τ' άλλα τα χτιώνας εμουν.

Ποντιακές λέξεις και εκφράσεις με τη σημασία και την ιστορική τους προέλευση. Μαθαίνουμε και διατηρούμε ζωντανή την ποντιακή γλώσσα μέσα από τη γνώση και την παράδοση.

τεζέκ, το = ξερή μάζα από χώμα
τουρκική λέξη tezek = ξερή κοπριά, σβουνιά
φρ.Νέπε, το χωράφ' ν εμούν σην Πρώτη Διώρυγαν , εμέντζε 'ς μας ο σινορτάσ' ν εμούν , γομάτον τεζέκα έν' , τα πάνιγμαν θέλ' κ' εσύ πα... απ' εκέσ' κ' έρθεσαι!, τερείς τη τεζπιγ' -ι-σ' τα τσαλουμόπα και χαβασλαεύς'ς!

πατλάεμαν* , το = ξέσπασμα, ξεφούσκωμα, σκάσιμο
τουρκική λέξη patlama  =  ξέσπασμα, ξεφούσκωμα,

φρ. Νέκουτζη, ντ' έπαθες, με τ' ατό το πατλάεμαν και το γαραλάισμά σ' ούλ'τς εδέκες χαπάρ' κ' έσ'κωσες την μαχαλάν τ' Τογκα 'ς σο ποδάρ'.

γαλίπ',, το = μήτρα, εκμαγείο, καλούπι
τουρκική λέξη kalip = μήτρα, αχνάρι, προσχέδιο

φρ. Μ'έναν γαλίπ ' σαπών ' κ' απέσ' 'ς σ' έναν σκαφίδ' ελούσκουντον, με την σειράν, ούλον η ταϊφά κ' η τανακιά με το νερόν 'ς σο γιάν καικά...

τεζπίγ', το (και ταζπίχ) = κομπολόγι
τουρκική λέξη tespih και tesbin  = κομπολογι

φρ.Νέπε , σ' κώσον και σύρον ατό το βυζορρώι ας σο στόμα σ' κ' όρθωσον κάτ' ζαρωτόν απέσ' 'ς σ' οσπίτ', για (ή) ακλανεύτ' μ' έναν τεπίγ' , πάντα τα χέρα σ' μ ' αραεύνε να τυλίζ'νε τζίγαρην