Ποντιακή Λαογραφία & Γλώσσα - Αργυρούπολη (Χαλδία)

σάπκα, * η (και σάφκα) = καπέλο
τουρκική λέξη sapka = καπέλο
φρ.Οσήμερον , νέπε , ο ήλεν χασεύ' και πάει, ωράσον ανασπάλλ'τς και ' κι παίρτ'τς τη σάπκα σ' , ζαλίεσαι ξάν ' και ρούεις επέσ' 'ς σο χωράφ'.

Ποντιακές λέξεις και εκφράσεις με τη σημασία και την ιστορική τους προέλευση. Μαθαίνουμε και διατηρούμε ζωντανή την ποντιακή γλώσσα μέσα από τη γνώση και την παράδοση.

σαπλίν,  * το = χάλκινη κουτάλα (μεγάλη)
τουρκική λέξη sap = λαβή, χαρούλι Ιsapli = αυτός που έχει χερούλι

φρ.'Σ σα χαράντας τη χωρί' με τ' αβούτο το σαπλίν ντ' ελέπ'ς , εκ'ενωνα 'ς σα τσανάχα τα φαϊα ντ' εποίναμε με τα καζάνα 'ς σ' αυλιά τ' οσπιτίων κ' οσήμερον να το σαπλίν γουλανεύκουμαι, να τα ετοιμασίας και τα χαράντας ίνταν 'ς σ' οσπίτα και 'ς αυλία..

βέτρα, η  = κουβάς

τουρκική λέξη  vedre  =ξύλινος  κουβάς

φρ. Εσάχτωσες κ' εκάτσες κά, άμον πάππος, σ' κού, γόμωσον την βέτραν και πότσον τα τσιτσέκια τη παχτζάς και τ' αλμεγάδ' το χτήνον πα μ' ανασπάλλ'τς , τ' εμά τα μέσα εκουράγαν ας σο τζακέλισμαν...

σάρεμα(ν), * το = τύλιγμα Ι περικύκλωση
τουρκική λέξη sarma  = τύλιγμα , περικύκλωση

φρ.Αϊκον σάρεμαν εποίκες απέσ' ΄ς σον πλάνον , εζαπλάεψε ούλα τ' εκές κ' ολίγον τόπον 'κ' εφέκεν εύκαιρον να ευτάει η πατσή ατ' έναν παχτζόπον.

αρτατάσ',  ο = αδελφικός φίλος, σύντροφος
τουρκική λέξη arkadas  = φίλος, σύντροφος

φρ. Αρκατάσ', όσον-πόσον καιρόν ΄ς ωράζεται την ξενιτείαν, φορούμαι ουσνά κλώσκουστουν τ' ημ' σόν το συενολόι ΄κι θα έν' ζωντανόν!