 |
| Ποντιακή μουσική – Τραγούδια και πολιτισμός. |
Σήμερα, ο Πόντος δεν βρίσκεται μόνο σε μια γεωγραφική αναφορά. Βρίσκεται στους ανθρώπους του. Στις οικογένειες που συνεχίζουν να μιλούν για την ποντιακή τους καταγωγή. Στα παιδιά που μαθαίνουν τους χορούς, τα τραγούδια και τα έθιμα. Στους νέους που φορούν την ποντιακή φορεσιά με υπερηφάνεια και συμμετέχουν ενεργά στις εκδηλώσεις και στους συλλόγους.
Ο Πόντος είναι παρών κάθε φορά που ακούγεται η ποντιακή λύρα. Είναι παρών όταν ένας νέος άνθρωπος μαθαίνει έναν ποντιακό χορό. Είναι παρών όταν μια οικογένεια συγκεντρώνεται και στο τραπέζι ακούγονται ποντιακές λέξεις, τραγούδια και ιστορίες. Είναι παρών όταν ένας άνθρωπος λέει με καθαρή φωνή: Είμαι Πόντιος.
Η ποντιακή ταυτότητα δεν χρειάζεται να μένει κλεισμένη σε ένα παλιό βιβλίο ή σε μια φωτογραφία. Έχει θέση στο σήμερα. Έχει θέση στη σύγχρονη κοινωνία, στους νέους ανθρώπους, στην καθημερινότητά μας και στον πολιτισμό μας.
Και αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό: να μη θεωρούμε την παράδοση κάτι μακρινό. Να την κάνουμε κομμάτι της ζωής μας. Να τη γνωρίζουμε, να τη σεβόμαστε και να τη μεταφέρουμε στα παιδιά μας με τρόπο ζωντανό και ουσιαστικό.
Η ποντιακή παράδοση δεν είναι μόνο οι χοροί και τα τραγούδια. Είναι ένας τρόπος να αισθανόμαστε ότι ανήκουμε κάπου. Είναι η γλώσσα, η φιλοξενία, η οικογένεια, η αλληλεγγύη, η δύναμη, η αξιοπρέπεια και η αγάπη για τον συνάνθρωπο.
Είναι όλα εκείνα που μας κάνουν να κοιταζόμαστε μεταξύ μας και να αναγνωρίζουμε μια κοινή ταυτότητα.
Και αυτή η ταυτότητα συνεχίζει να μεγαλώνει μέσα από τη νέα γενιά.
Τα παιδιά και οι νέοι Πόντιοι είναι το πιο ζωντανό μήνυμα ότι ο Πόντος δεν σιωπά. Όταν ένας νέος μαθαίνει ποντιακά, όταν συμμετέχει σε έναν πολιτιστικό σύλλογο, όταν κρατά τη λύρα, όταν χορεύει με περηφάνια ή όταν ενδιαφέρεται να γνωρίσει καλύτερα την καταγωγή του, τότε η ποντιακή παρουσία γίνεται ακόμη πιο δυνατή.
Η δύναμη, όμως, μιας παράδοσης φαίνεται και στον τρόπο με τον οποίο περνά από τη μία γενιά στην άλλη. Δεν είναι υπόθεση μόνο των μεγαλύτερων. Είναι υπόθεση όλων μας.
Κάθε γενιά έχει τη δική της ευθύνη. Οι μεγαλύτεροι να μεταφέρουν τη γνώση και οι νεότεροι να την αγκαλιάσουν, να τη γνωρίσουν και να της δώσουν νέα πνοή. Έτσι δημιουργείται μια ζωντανή συνέχεια, χωρίς η παράδοση να γίνεται βάρος ή υποχρέωση.
Ο Πόντος μπορεί να μιλά στη νέα εποχή με τη δική του ξεχωριστή φωνή.
Μπορεί να βρίσκεται στα πολιτιστικά δρώμενα, στη μουσική, στους χορούς, στις εκδηλώσεις, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στις σύγχρονες δημιουργίες και σε κάθε χώρο όπου οι άνθρωποι επιλέγουν να παρουσιάσουν με σεβασμό την ταυτότητά τους.
Γιατί η παράδοση δεν φοβάται το σήμερα.
Αντίθετα, μέσα στο σήμερα μπορεί να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη δύναμη.
Ένας ποντιακός χορός που χορεύεται από παιδιά και νέους δεν είναι απλώς μια εμφάνιση. Είναι ένας τρόπος έκφρασης. Ένα τραγούδι που ακούγεται από μια νέα παρέα δεν είναι απλώς μουσική. Είναι ένας τρόπος επικοινωνίας. Μια ποντιακή λέξη που περνά από τον παππού στο εγγόνι δεν είναι απλώς μια λέξη. Είναι ένας δεσμός.
Και αυτοί οι δεσμοί είναι που κρατούν μια κοινότητα ενωμένη.
Σήμερα υπάρχει ανάγκη περισσότερο από ποτέ να γνωρίζουμε ποιοι είμαστε, χωρίς να κλεινόμαστε στον εαυτό μας. Να αγαπάμε την καταγωγή μας και ταυτόχρονα να σεβόμαστε τη διαφορετικότητα. Να κρατάμε την ταυτότητά μας ζωντανή χωρίς να τη μετατρέπουμε σε απόσταση από τους άλλους.
Η ποντιακή ψυχή έχει χώρο για όλους.
Έχει μέσα της τη φιλοξενία, τη χαρά της παρέας, το τραγούδι, τον χορό, τη συγκίνηση, το γλέντι, την οικογένεια και τη δύναμη της συλλογικότητας.
Αυτό είναι που κάνει τον ποντιακό πολιτισμό ζωντανό.
Δεν βρίσκεται μόνο στις μεγάλες εκδηλώσεις. Βρίσκεται στις μικρές καθημερινές στιγμές. Σε μια κουβέντα μεταξύ φίλων. Σε ένα οικογενειακό τραπέζι. Σε μια πρόβα ενός συλλόγου. Σε ένα παιδί που περιμένει να φορέσει τη φορεσιά του. Σε έναν μουσικό που πιάνει τη λύρα και αρχίζει να παίζει.
Εκεί βρίσκεται η πραγματική συνέχεια.
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη ευθύνη όλων μας: να μη μείνει η ποντιακή ταυτότητα μόνο ως μια δήλωση περηφάνιας, αλλά να γίνει πράξη.
Να συμμετέχουμε.
Να μαθαίνουμε.
Να δημιουργούμε.
Να στηρίζουμε τους ανθρώπους και τους συλλόγους που εργάζονται για τον πολιτισμό.
Να δίνουμε στα παιδιά μας την ευκαιρία να γνωρίσουν τον ποντιακό πολιτισμό όχι ως κάτι υποχρεωτικό, αλλά ως κάτι όμορφο, ζωντανό και δικό τους.
Γιατί όταν ένα παιδί αγαπά αυτό που μαθαίνει, τότε η παράδοση δεν χρειάζεται να φοβάται το αύριο.
Το αύριο βρίσκεται ήδη εδώ.
Βρίσκεται στα παιδιά που μεγαλώνουν σήμερα. Στους νέους που δημιουργούν. Στις οικογένειες που κρατούν ζωντανά τα έθιμα. Στους ανθρώπους που συνεχίζουν να προσφέρουν μέσα από τους πολιτιστικούς συλλόγους.
Και όσο υπάρχει αυτή η προσπάθεια, η ποντιακή ταυτότητα δεν περιορίζεται σε μια ανάμνηση.
Αποτελεί κομμάτι της σύγχρονης ζωής.
Γι' αυτό και η φράση «Ο Πόντος ζει» δεν χρειάζεται να είναι απλώς ένα σύνθημα.
Είναι μια πραγματικότητα που φαίνεται γύρω μας.
Φαίνεται κάθε φορά που μια αίθουσα γεμίζει ανθρώπους που θέλουν να χορέψουν. Κάθε φορά που μια λύρα συνοδεύει ένα τραγούδι. Κάθε φορά που μια νέα γενιά μαθαίνει να αγαπά τον πολιτισμό της. Κάθε φορά που ένας άνθρωπος στέκεται με αξιοπρέπεια και λέει:
Τιμή μου που είμαι Πόντιος.
Αυτή η φράση δεν χρειάζεται πολλές εξηγήσεις.
Κρύβει μέσα της συναίσθημα, ταυτότητα και περηφάνια.
Και κυρίως, κρύβει την επιλογή να συνεχίσουμε.
Να συνεχίσουμε να τραγουδάμε.
Να συνεχίσουμε να χορεύουμε.
Να συνεχίσουμε να μιλάμε.
Να συνεχίσουμε να δημιουργούμε.
Να συνεχίσουμε να μεταφέρουμε τον πολιτισμό μας στο αύριο.
Γιατί ο Πόντος δεν χρειάζεται να βρίσκεται μόνο στις σελίδες ενός βιβλίου για να υπάρχει.
Υπάρχει στους ανθρώπους.
Υπάρχει στις φωνές μας.
Υπάρχει στις οικογένειές μας.
Υπάρχει στους νέους μας.
Υπάρχει στην καθημερινότητά μας.
Και όσο τον κρατάμε μέσα στη ζωή μας, θα παραμένει δυνατός.
Ο Πόντος είναι παρών.
Η ποντιακή ψυχή είναι παρούσα.
Και η περηφάνια μας συνεχίζει να γράφει το αύριο.