1 Δεκεμβρίου 2020

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Aράμ Βaρτάν - Γλωσσικά Ιδιώματα Τραπεζούντας

γαβούν'  το = πεπόνι
τουρκική λέξη kavuh =
πεπόνι
φρ. Το γαβούν' ντ' εδέκε μας, οσήμερον , ο πασά μ' ο Χάμπον ας σο πογαβούρεμαν , ποστάν τ Τόγκα ατ' , ξάι τάτ' ΄κ' είχεν, τ' οψεζ'νόν έγκε μας, άμον μέλ'έτον.

Ποντιακές λέξεις και εκφράσεις με τη σημασία και την ιστορική τους προέλευση. Μαθαίνουμε και διατηρούμε ζωντανή την ποντιακή γλώσσα μέσα από τη γνώση και την παράδοση.
γαϊλά 
η  = ανάγκη, στεναχώρια, βάρος
τουρκική λέξη gaile = στεναχώρια, βάρος
φρ.Είπα σε, αποδέβα με, ντ' εξέρω ά ευτάω, να την γαϊλά σ' έχω, να να΄ς σγ γούλας ερρούξεν κιαν έρρούξεν...κούρτ' ατόκαι δέβασον ατό κα!....

ζέρτελιν', το = βερίκοκο ( δέντρο και καρπός)
τουρική λέξη  zerdali  = βερίκοκο 
φρ.To ζέρτελιν ντ' εφύτεψεν ο πασά μ' ο Τάσον σουμά 'ς σ' αριζάν ν' οφέτος εδέβεν ούλα τα χρόνίας, τα κλαδία αθέ ετσόκεψαν ας σα ολλά τα ζέρτελια.

καπίκ*, το = ευτελές νόμισμα, νόμισμα μικρής αξίας
τουρκική λέξη kapik = καπίκι
φρ. Οσήμερον, ας σο παζάρ΄τη Τσιφλητσίκ ταντέλαν εκλώστα , ούλα τα παράδας ΄κ' εγροίκ'σα πως εχαρτζεύταν, να έναν καπίκ' επέμ'νεν ΄ς σην κεσέ μ'.

ζαβλακούμαι, = χάνω τις δυνάμεις μου
τουρική λέξη  cavlamak  = τινάζω τα πέταλα (αργκό), πεθαίνω 
φρ.Οσήμερον,ενέσπαλλα το τσίτ'-ι-μ' κ' όλεν την ημέραν ΄ς σο χωράφ' ξέσκέπος εσέρευα πατάτας κ' έρθα κ' εζαβλακώθα, τακάτ' κ' επέμ΄νε με...