1 Ιουνίου 2021

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Aράμ Βaρτάν - Γλωσσικά Ιδιώματα Τραπεζούντας

αρκατάσ  ο = αδελφικός φίλος, σύντροφος
τουρκική λέξη arkadas =  
φίλος, σύντροφος
φρ.Αρκατάσ', όσον - πόσον καιρόν 'α ωράζετεν την ξενιτείαν, φογούμαι ουσνά κλώσκουστουν τ' ημ' σόν το συενολόι'κι θα έν' ζωντανόν!

Ποντιακές λέξεις και εκφράσεις με τη σημασία και την ιστορική τους προέλευση. Μαθαίνουμε και διατηρούμε ζωντανή την ποντιακή γλώσσα μέσα από τη γνώση και την παράδοση.
αρμαγάδ' 
  το = δώρο, χάρισμα
τουρκική λέξη  armagan = δώρο, χάρισμα, πεσκέρι
φρ.Νέπε Χρήστον,με τ' ατό τ' αρμαγάδ' εθαρείς 'α γαντουρεύ'ς τη χέρας το κορτζόπον,άνοιξον τ' ομμάτα σ' και τοπλάεψον τ' αχούλ'-ι--σ', εείνε ξενομερίτεν εσεβνταλανεύτεν!

χαϊρσίης =  ανεπρόκοπος, αχαϊρευτος
τουρκική λέξη hayirsiz  = ανεπρόκοπος, αχαϊρευτος
φρ. Ας σ' οψέ κιαν, ο χαϊρσίης, εσκάλωσεν έναν δουλείαν κ' ατώρα αφέκεν ατό 'ς ση μέσ' απεσ' κ' επήεν σαλαχανεύ', ουσνά να τελέν' ατό, ο ανευλόετον, 'α σπάν τ' εμόν' την ψήν!.

τιρέκ,' το = δοκάρι
τουρκική λέξη  direk  = δοκάρι, κατάρτι, κολόνα
φρ.Η σ' χωρεμέντζα η Σουμέλα τ' ετίρεψεν ατόν κ' επαντρεύτεν τη Πανίκα τη Μουρούζ' , την ζάνταιναν την κουτζήν κ΄ατώρα πα, ο άχαρον σύρ' ατό 'ς σα πετζία τ' , παστάν εκάλκεψεν ατόν, η αθεόπιστος!.

χασχάσ', το = παπαρούνα
τουρκική λέξη hashas  = παπαρούνα
φρ. Tζουντζούνας και χασχάσα εγομούνταν τα γιαζία ' μουν Ανοιξι' και ντ' έμορφα εσάρευαν όλεν την γην, άμον έναν τρανόν τσιτσακλίν χαλίν!