20 Μαΐου 2022

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Karacoban koy - Τοπικό λεξιλόγιο Χαλδίας

γαράρ', το= ικανοποίηση, ωφέλεια
τουρκική λέξη garamet = οφειλή
φρ.Τα γαραμάτα, έλεεν η μάνα μ', και τη τράπεζας τα δουλείας έφα(γ) αν τη κόσμονος τα υίας..

Ποντιακές λέξεις και εκφράσεις με τη σημασία και την ιστορική τους προέλευση. Μαθαίνουμε και διατηρούμε ζωντανή την ποντιακή γλώσσα μέσα από τη γνώση και την παράδοση.

γαρσού
 = απέναντι, αντίκρυ
τουρκική λέξη karsi= 
 απέναντι, αντίκρυ
φρ.Γαρσού'ς σην εγκλεσίαν στέκ' το σκολείον, ισ' σίζ΄οσήμερον, μω την πίστη σ' , να παιδίων, να κωδωνίλαλίαν ακουσκάται, παστάν ερημώθεν!

πατίρ - κιουτούρ  = απότομα , ξαφνικά
τουρκική λέξη kutur = 
 
απότομα , ξαφνικά
φρ. Όντες εσέβεν απέσ' 'ς σ' οσπίτ' ο κύρτς ατ' κ' είδεν ατόν να χοβλαεύ' απάν΄ς σην πατσήν ατ', πατίρ - κιουτούρ εσάρεψαν ατόν τα σιλέας, 'ς σ' άλλ' τη φορήν ν' εγβαίν, αμά όχι με ...ξυλέας!

τουρπάν*, το = δρεπάνι με μεγάλη λαβή (θερίζεις όρθιος)
τουρκική λέξη tirpan =  δρεπάνι με μεγάλη λαβή
φρ.Νέπε Χρήστον, εστά μ' αγληγορείς, σιφτάν έπαρ' το λακόβν κ' ακόντζον  το τουρπάν κεπέκει σκάλωσον το θέριμαν τη τριφυλλί, αλλέως 'α ζορίεσαι.

τουρτούρα,  η =  φλύαρη γυναίκα , γκρινιάρα
τουρκική λέξη dirdir = 
 γκρίνια, μουρμούρα
φρ.Ντο τουρτούραν γαρήν ετσάτεψεν ο χιλάχαρον ο Χρήστον, το στόμα ν ατ'ς απάν ' κ' έρται , πουγαλτουρεύ' με το μουζμουλάεμαν το σεφί'κον τ' αντρούδ' ν ατ'ς , 'ς σον νοδόν ατ' αν έμν'νε 'α εδίν' ατέν ποδάρ'!