26 Νοεμβρίου 2014

Ιστορική Γενοκτονία και Πολιτιστική Κληρονομιά των Ποντίων

Οι Πόντιοι αποτελούν έναν λαό με πανάρχαιες ρίζες, με ιστορία που ξεκινά από τα παράλια της Μαύρης Θάλασσας και διαχέεται σε χιλιάδες χρόνια ελληνισμού στην περιοχή του Πόντου.
Ο Ελληνισμός του Πόντου γνώρισε ακμή και δημιουργία, αλλά και ατέλειωτα βάσανα, μέχρι το τραγικό έτος 1922 και τη Μικρασιατική καταστροφή, που σφράγισε την ιστορία με την ανταλλαγή πληθυσμών και την απώλεια των πατρογονικών εδαφών.

Η γενοκτονία των Ποντίων από τους Τούρκους υπήρξε ένα από τα πιο μαύρα κεφάλαια του ελληνισμού. Ο ποντιακός ελληνισμός, που κατοικούσε κυρίως στα παράλια του Πόντου και διατηρούσε ζωντανές πανάρχαιες παραδόσεις, υπέφερε διώξεις, ταπεινώσεις και απώλειες, αλλά κράτησε αλώβητο το φρόνημά του. Παρά τις απαγορεύσεις, την καταπίεση και την προσπάθεια αφομοίωσης μέσω της γλώσσας και της εκπαίδευσης, οι Πόντιοι διατήρησαν τη γλώσσα, τα ήθη και τα έθιμά τους.

Οι πρόγονοί μας από την Αναγέννηση Σερρών, όπως και οι υπόλοιποι Πόντιοι, ξεκίνησαν από την Αργυρούπολη και περιοχές γύρω από το Καρς, εγκαταστάθηκαν προσωρινά στη Ρωσία, την Τιφλίδα, την Κουμπάν, τη Σοχούμ, και μετά, με μεγάλη προσπάθεια και πίστη στη μητέρα πατρίδα, ήρθαν στην Ελλάδα το 1922, έπειτα από πολλές δοκιμασίες, αρρώστιες και απώλειες κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.

Η εγκατάσταση τους στην Αναγέννηση Σερρών αποτέλεσε την αρχή μιας νέας ζωής. Παρά τις δυσκολίες, οι Πόντιοι έφεραν μαζί τους γνώσεις, ήθη, παραδόσεις και πλούσια κουλτούρα. Στα χωριά μας, όπως η Αναγέννηση, οι άνθρωποι ασχολήθηκαν με τη γεωργία, την κτηνοτροφία, το εμπόριο, αλλά και με τις σπουδές και την επιστήμη. Τα χωριά γέμιζαν από το γέλιο των παιδιών, τα παιχνίδια τους στα αλώνια και τις αλάνες, τη γιορτή του πανηγυριού, τη μουσική, το χορό και τα τραγούδια που κρατούσαν ζωντανές τις ποντιακές παραδόσεις.

Η ποντιακή γλώσσα, ιδιαίτερα το ιδίωμα της Χαλδίας που μιλιόταν στην Αναγέννηση, μεταφέρθηκε από γενιά σε γενιά. Οι παππούδες και οι γιαγιάδες της πρώτης γενιάς μιλούσαν μόνο ποντιακά, ενώ η β’ και γ’ γενιά προσάρμοζαν τη χρήση της ποντιακής με τη νεοελληνική γλώσσα. Παρά τη συρρίκνωση της χρήσης της στη σημερινή εποχή, η αγάπη και το ενδιαφέρον για τη μητρική γλώσσα συνεχίζει να κρατά ζωντανή την κληρονομιά μας.

Τα ήθη και τα έθιμα των Ποντίων, όπως η γιορτή των Θεοφανίων, τα πανηγύρια, η σπορά, το όργωμα, οι γαμήλιες προετοιμασίες, αλλά και οι παιδικές χαρές με τα παραδοσιακά παιχνίδια, αποτελούν πολύτιμο κομμάτι της πολιτιστικής μας μνήμης. Οι δραστηριότητες για ψυχαγωγία, οι επισκέψεις στο καφενείο, τα τραγούδια, τα χορευτικά δρώμενα και η συλλογική διασκέδαση ήταν μέρη της καθημερινότητας που ένωναν τις κοινότητες και ενίσχυαν τους δεσμούς ανάμεσα στους ανθρώπους.

Η Αναγέννηση Σερρών, όπως και άλλα ποντιακά χωριά, αποτέλεσε σταθμό για την ανάπτυξη, τη μόρφωση και την κοινωνική πρόοδο των Ποντίων. Οι πρόγονοί μας δημιούργησαν συνεταιρισμούς, ανέπτυξαν καλλιέργειες ρυζιού, καλαμποκιού, ντομάτας και ζαχαρότευτλων, και ανέβασαν το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων, ενώ η μόρφωση και η επιτυχία των νέων ανέδειξαν επιστήμονες, υπαλλήλους, δασκάλους και τεχνίτες, που συνέβαλαν στη διατήρηση της ποντιακής ταυτότητας.

Οι Πόντιοι δεν είναι μόνο ιστορία και μνήμες. Είναι περηφάνεια, κουράγιο, αγάπη για τη γλώσσα, τον τόπο και την οικογένεια. Η ζωή, τα δρώμενα, τα τραγούδια και τα έθιμα μας υπενθυμίζουν κάθε μέρα ότι ο ποντιακός ελληνισμός ζει και δημιουργεί, με την Αναγέννηση να κρατά ζωντανή την ψυχή των προγόνων μας.

Ευχαριστούμε τον Θεό που μας έκανε Πόντιους και Αναγεννησιώτες, που μας χάρισε την κληρονομιά των προγόνων μας και τη δύναμη να διατηρούμε ζωντανά τα έθιμα, τη γλώσσα και την ιστορία μας. Γιατί η μνήμη και η ταυτότητα είναι η μεγαλύτερη παρακαταθήκη που αφήνουμε στις επόμενες γενιές.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΠΡΟΣΟΧΗ: Τα σχόλια σας!
γίνονται επώνυμα με δική σας ευθύνη.