27 Δεκεμβρίου 2014

Τα παρατσούκλια στην κοινωνία Αναγέννησης Σερρών

Τα παρατσούκλια δίνονταν από τον κοινωνικό περίγυρο, όπως συνέβη και στο χωριό μου, την Αναγέννηση του Δήμου Σερρών.

Οι κάτοικοι μετέφεραν τα περισσότερα από αυτά από την πατρίδα τους, τον Πόντο, και τα κράτησαν ζωντανά ως μέρος της καθημερινής κοινωνικής ζωής.

Δεν ενοχλούσαν κανέναν και δεν θυμάμαι ποτέ να δυσαρεστήθηκε κάποιος· αντίθετα, ήταν αποδεκτά από την κοινωνία και μάλιστα απαραίτητα, κυρίως λόγω των πολλών συνωνυμιών στα ονόματα. Έτσι, το παρατσούκλι λειτουργούσε ως τρόπος αναγνώρισης, διάκρισης και άμεσης επικοινωνίας.

Τα παρατσούκλια των γυναικών ήταν σαφώς λιγότερα σε σχέση με εκείνα των αντρών. Αυτό οφείλεται στη μικρότερη κοινωνική τους παρουσία στους δημόσιους χώρους του χωριού εκείνα τα χρόνια, όπως το καφενείο, οι αγροτικές εργασίες και οι συναθροίσεις των αντρών.

Τα παρατσούκλια προέρχονταν από διάφορες αιτίες: από κάποιο σωματικό χαρακτηριστικό,
από επάγγελμα ή ιδιότητα, από κάποιο περιστατικό, από τη συμπεριφορά ή το χιούμορ του ατόμου, ακόμη και από λέξεις της ποντιακής ή της τουρκικής γλώσσας.

Ενδεικτικά αναφέρω μερικά από τα παρατσούκλια της Αναγέννησης:


• Ασσορή, Ακονιάτσης, Αβήτσ
• Βάτραχος
• Γραγρά, Γαλοπούλα, Γιαχούμ, Γάτα
• Δάσκαλος
• Ζάρτας
• Ηβ
• Καρτούλ, Κοτάν, Κοχτσής, Καρατσήν, Κατούσια, Κοτήκ
• Λασταλούσα, Λάτος
• Μπήχ, Μαγκάρετ, Μαχμούτ, Μπρόνσον, Μόρτης, Μολά
• Ντουντούμης
• Παταρόκας, Παντέβας, Πετισόκ, Πάσος, Πελέλες
• Ρίγκος
• Σπανάκης, Στρίγκ, Σήσος
• Τόγκας, Τεζές, Τσαντούλα, Τσίσια, Τσαμουγκάνα
• Φόλος
• Χούτες, Χότες, Χατσιάντ, Χουρούζ

Τα παρατσούκλια αυτά δεν είχαν προσβλητικό χαρακτήρα. Αντίθετα, αποτελούσαν στοιχείο οικειότητας, χιούμορ και κοινωνικού δεσίματος. Ήταν ένας άτυπος κώδικας επικοινωνίας, που έφερνε τους ανθρώπους πιο κοντά και έκανε την καθημερινότητα πιο ζωντανή.

Η καταγραφή τους διασώζει ένα πολύτιμο κομμάτι της λαϊκής μνήμης και της κοινωνικής ιστορίας της Αναγέννησης. Είναι λέξεις που κουβαλούν πρόσωπα, ιστορίες και χαρακτήρες, και μας θυμίζουν έναν τρόπο ζωής πιο ανθρώπινο, πιο άμεσο και πιο δεμένο.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΠΡΟΣΟΧΗ: Τα σχόλια σας!
γίνονται επώνυμα με δική σας ευθύνη.