25 Φεβρουαρίου 2026

Ποντιακή Διάλεκτος Αργυρούπολη (Χαλδία)

σαχάν * το(και σαγάν)  = σκεύος χάλκινο κασσιτερωμένο που χρησιμοποιείται ως πιάτο φαγητού
τουρκική λέξη sahan   = σαγανάκι Ι μικρή κατσρόλα
φρ.Ατό το σαχανόπον , πάτση , έναν τραμ' φαϊν παίρ', χός μωρόν' κ' είμαι να κανείται με!
Ποντιακές λέξεις και εκφράσεις με τη σημασία και την ιστορική τους προέλευση. Μαθαίνουμε και διατηρούμε ζωντανή την ποντιακή γλώσσα μέσα από τη γνώση και την παράδοση.
σεϊρ * το = θέα, αγνάντεμα
τουρκική λέξη seyir = 
θέα, αγνάντεμα
φρ.Να παράδας είχαμε για χάρτζεμαν, να δουλείαν, μαναχά για το σεϊρ τη πάλης επήγαμε , οψέ 'ς σο πανοϋρ' τη Σκοτούσας...

χουζάρ', το = μεγάλο πριόνι
τουρκική λέξη hizar  = πριόνι
φρ. Εθήκ'ναν απάν' 'ς σ' αραπάδας οι αγούρ' τη χωρί' αξινάρα και χουζάρα κ' επαίρ'ναν την στράταν, πάντα 'ς σο κιντίν απάν' για το Τσιφλιτσίκ...

φούρτζα,  η = βούρτσα
τουρκική λέξη  firca = βούρτσα, πινέλο
φρ. Έπαρ', Νέπε μ', την φούρτζαν τη λωματί' και φουρτζαλάεψον το πιντζάκ' τη τεττέ σ', με την ράχαν ατ' εσπρόγξεν το τουβάρ'!

τερσή,η ( και ταρσή) = είδος αδραχτιού με το οποίο έγνεθαν το μαλλί σε νήμα
τουρκική λέξη tersi = μαλί που κλώθεται σε αδράχτι με σφοντύλι
φρ. ' Σ σ' αραλούγ' απάν' και 'ς σα παρακάδα οι γαρήδες καμμίαν αβαράδες 'κ' έστεκαν , για (ή) τσουπία 'ά εκράτ'ναν κ' έπλεκαν για (ή) την τερσήν κ' έκλωθαν το μαλλίν.