Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Χαραμί Βαρτάν - Ποντιακή Διάλεκτος Αργυρούπολη (Χαλδία)

γαμίς* το= καλάμι, νεροκάλαμο
τουρκική λέξη kamis = καλάμι, νεροκάλαμο

φρ.Τ' άκρας τη καναλίων εμούν γομάτα γαμίδα έταν κ' έκοφταμε κ' εποίναμε τσαγκάλα 'ς σα παχτζάδας.

Ποντιακές λέξεις και εκφράσεις με τη σημασία και την ιστορική τους προέλευση. Μαθαίνουμε και διατηρούμε ζωντανή την ποντιακή γλώσσα μέσα από τη γνώση και την παράδοση.

γαντάρ, το= κοντάρι, ζυγοπλάστιγγα
τουρκική λέξη kantar =  κοντάρι, ζυγοπλάστιγγα

φρ.Οπορνά, σύναυγα'α σ' κουμες πάμε ΄ς σο παζάρ΄, δέβα ατώρα φέρεν το γαντάρ' ας ζυάζομε αβουτο το τσουβάλ' με το βομπάκ' και θήκον ατό'ς σην αραπάν.

ολουσεύω*  = καίγομαι

τουρκική λέξη ὅlüs= ὅlme= ξεψύχισμα, θάνατος, ολούσεμαν, το κάψιμο

φρ. Νέτζη, Κούλα, πόσα τσούσκας πιπέρα εσέγκες απέσ' ΄ς σα στύπα κ' ελούσεψα; τ' ολούσεμαν ας σ' ωτία μ' εξέβεν!

παστουρεύω , = πιέζω
τουρκική λέξη kantar  bastirmak =  πιέζω

φρ. Σύρον πόλοκον άλας 'ς σα χασεμένα τα πιπέρα, παστούρεψον ατά απέσ' 'ς έναν πουλούλ' κεπέκει θήκον απάν' έναν τεμίζ' λιθάρ', 'ς σε τρία - τέσσερα ημέρας  'α έχ'ς στύπαν.

οροσπιλούχ', το = πρόστυχη συμπεριφορά

τουρκική λέξη  orospuluk = πορνεία, πουτανιά

φρ. Τ' οροσπιλούχ' ν ατ'ς έντον σαπάπ' κ' εχάτεψεν ατέν ο άντρας ατ'ς κ' ατώρα εράζ' 'ς ση χώρας τα πόρτας και...'ς σα ξένα τα στράτας...