Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Aράμ Βaρτάν - Γλωσσικά Ιδιώματα Τραπεζούντας

αzούχ' το  = τρόφιμα για ταξίδι, για δρόμο

τουρικί λέξη azik τρόφιμα για ταξίδι, για δρόμο

φρ.Μεσανυχτί σέγεν τ' αζούχ' 'ς σην τορπάν ατ' κι εξέβεν 'ς σην στράταν κι η άχαρος η μάνα εσύρ΄νεν απ' οπίσ' ατ'  το νερόν με το τάσ'...

Ποντιακές λέξεις και εκφράσεις με τη σημασία και την ιστορική τους προέλευση. Μαθαίνουμε και διατηρούμε ζωντανή την ποντιακή γλώσσα μέσα από τη γνώση και την παράδοση.

ακλανεύκουμαι * = ασχολούμαι με κάτι για να περάσει ευχάριστα η ώρα 

τουρκική λέξη eglenmek = διασκεδάζω

φρ.Είδετεν , γάρηδες , το σουράτ' τ' Ευμορφίας, άμον ακρέπ' έντον με τα πογιάδας ντ' εσάρεψεν 'ς σα κατζί τ'ς , κρίμαν ...ς' όνομαν!

παστάν  = τελείως, εξ ολοκλήρου 

τουρκική λέξη bastan = πρώτα, εξ αρχής

φρ.Μέρ' εχάθες, Τογκοπούλ' , παστά, ενέσπαλλες τη γιάγια σ'! Τ' ομμάτα μ' επέμ'ναν σην στράταν!..

ούτσου-τσά*, = μόλις που..., τσίμα-τσίμα, στο παρά πέντε

τουρκική λέξη  ucuca = μύτη με μύτη( uc = μύτη) ucu-ucna = τσίμα -τσίμα

φρ. Αργώς κι απαργώς έφυεν ας σ' ο σπίτ', ούτσου-τσά επρόκανεν το τρένον οσήμερον, ενάξα κ' άλλο αν εκολόλευεν θα εχάνεν ατό.

πεκιάρτς, ο  = άνδρας ανύπαντρος, μπεκιάρης(θηλ. πεκιάραινα)

τουρκική λέξη bekar = άνδρας ανύπαντρος εργένης

φρ.Όρκον κ' όμνυσμαν εποίκεν ο Χρήστον 'ς σα κυρουκά τ', ν' αντρίζ', σιφτάν τ' αδελφοκόριτζα τ' , αμά, οσήμερον , εείνα ζουν με τ' αντρούδας και τα παιδία τουν κ' εείνος, ο αχάρετον , επέμ'νεν πεκιάρτς και σύρ' την μαναχίαν.