Στη δεκαετία του ’70 τα παιδιά της Αναγέννησης μεγάλωναν μέσα στο ύπαιθρο, στις αλάνες, στα τσαΐρια και στις γειτονιές του χωριού, όπου το παιχνίδι αποτελούσε βασικό στοιχείο της καθημερινής ζωής και της κοινωνικοποίησής τους.
Δεν υπήρχαν ηλεκτρονικά μέσα ούτε έτοιμα παιχνίδια· υπήρχε όμως άφθονος ελεύθερος χρόνος, φαντασία και ομαδικό πνεύμα. Τα περισσότερα παιχνίδια ήταν αυτοσχέδια, φτιαγμένα με απλά υλικά, και μεταδίδονταν από τα μεγαλύτερα στα μικρότερα παιδιά, από γενιά σε γενιά, ως άτυπη αλλά ζωντανή παράδοση.
Τα παιδιά έπαιζαν ομαδικά παιχνίδια, όπως το «περνά-περνά η μέλισσα», η τυφλόμυγα, το κρυφτό, το κυνηγητό και η μακριά γαϊδάρα, που καλλιεργούσαν τη συνεργασία, την ευελιξία και την αντοχή. Άλλα παιχνίδια, όπως η ξύλινη σβούρα, οι βόλοι (μπίλιες ή κουρσούμια), τα καρύδια, τα κεραμίδια και το κουτσό, απαιτούσαν επιδεξιότητα, συγκέντρωση και ανταγωνισμό, πάντα όμως μέσα σε πλαίσιο αποδεκτών κανόνων και αλληλοσεβασμού. Ιδια Τα πιο χαρακτηριστικά παιχνίδια που παίζονταν τότε ήταν τα εξής:
Ξύλινη σβούρα Κατασκευασμένη συνήθως από ξύλο, τυλιγμένη με σκοινί και εκτοξευόμενη με δεξιοτεχνία στο έδαφος. Νικητής ήταν όποιος κατάφερνε να τη διατηρήσει περισσότερη ώρα σε περιστροφή.
Τα καρύδια
Παιχνίδι δεξιοτεχνίας και υπομονής, όπου χρησιμοποιούσαν καρύδια ως «πιόνια», με συγκεκριμένους κανόνες και στόχο τη συλλογή περισσότερων.
Το τζίνι
Ομαδικό παιχνίδι με τρέξιμο και γρήγορες αντιδράσεις, που απαιτούσε εγρήγορση και συνεργασία.
Περνά – περνά η μέλισσα
Κυρίως για μικρότερες ηλικίες, παιχνίδι τραγουδιστό με έντονο στοιχείο χαράς και συμμετοχής.
Η τυφλόμυγα
Παιχνίδι με δεμένα μάτια, όπου κυριαρχούσε το γέλιο, η φωνή και η αίσθηση του χώρου.
Τα κοτσά
Παιχνίδι ακρίβειας και στόχου, που παιζόταν συνήθως στο χώμα.
Η μακριά γαϊδάρα
Καθαρά ομαδικό παιχνίδι δύναμης και αντοχής, ιδιαίτερα αγαπητό στα αγόρια.
Τα σκαμνάκια
Παιχνίδι γρήγορης κίνησης και ετοιμότητας, με συνεχείς αλλαγές θέσεων.
Το κουτσό
Παιχνίδι ισορροπίας, με χάραξη στο έδαφος και άλματα στο ένα πόδι.
Το κρυφτό
Από τα πιο διαχρονικά παιχνίδια, παιζόταν σε αυλές, αποθήκες και σοκάκια.
Το κυνηγητό
Απλό αλλά έντονο παιχνίδι, με τρέξιμο και αντοχή.
Οι κούνιες
Συνήθως αυτοσχέδιες, δεμένες σε δέντρα, με σχοινιά.
Η σφεντόνα
Αυτοσχέδιο εργαλείο – παιχνίδι, που απαιτούσε προσοχή και επιδεξιότητα.
Ο χαρταετός
Κατασκευασμένος στο σπίτι, με καλάμια, χαρτί και αλευρόκολλα. Το πέταγμά του ήταν γιορτή.
Οι βόλοι (μπίλιες ή κουρσούμια)
Παιχνίδι στρατηγικής και στόχου, με πολλές παραλλαγές.
Τα κεραμίδια
Ομαδικό παιχνίδι που συνδύαζε στόχο, ταχύτητα και συνεργασία.
Η περιουσία
Παιχνίδι με κανόνες και «κέρδη», που μάθαινε στα παιδιά την έννοια της προσπάθειας και της απώλειας.
Στα περισσότερα παιχνίδια, η «αμοιβή» του νικητή ήταν η καβαλίκα, δηλαδή το κουβάλημα του ηττημένου στην πλάτη για μια συγκεκριμένη απόσταση. Πάνω απ’ όλα, όμως, η μεγαλύτερη ανταμοιβή ήταν η χαρά του παιχνιδιού και η συντροφικότητα.
Αυτά τα παιχνίδια σημάδεψαν μια ολόκληρη γενιά και αποτελούν σήμερα πολύτιμο κομμάτι της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς του χωριού μας. ίτερη θέση είχαν τα παιχνίδια κατασκευής, όπως οι αυτοσχέδιες μπάλες, οι κούκλες, οι σφεντόνες και οι χαρταετοί, που δίδασκαν στα παιδιά τη χαρά της δημιουργίας και της εφευρετικότητας.
Στα περισσότερα παιχνίδια η «αμοιβή» του νικητή δεν ήταν υλική αλλά συμβολική, όπως η καβαλίκα το κουβάλημα του ηττημένου στην πλάτη για λίγα μέτρα ή απλώς η ηθική ικανοποίηση της νίκης. Μέσα από αυτά τα παιχνίδια τα παιδιά μάθαιναν να κερδίζουν και να χάνουν, να σέβονται τον αντίπαλο και να τηρούν τον λόγο τους. Τα παιχνίδια μιας άλλης εποχής δεν ήταν απλώς ψυχαγωγία· ήταν σχολείο ζωής, ένας τρόπος διαμόρφωσης χαρακτήρων και δεσμών φιλίας που πολλές φορές κρατούν μέχρι σήμερα.
Παρότι στις μέρες μας τα περισσότερα από αυτά τα παιχνίδια έχουν εκλείψει ή παίζονται σπάνια, η μνήμη τους παραμένει ζωντανή στις αφηγήσεις των παλαιότερων. Αποτελούν κομμάτι της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Αναγέννησης και υπενθυμίζουν έναν τρόπο ζωής πιο απλό, πιο ανθρώπινο και βαθιά δεμένο με την κοινότητα και τη φύση.
Και να σημειωθεί: Εγώ μεγάλωσα με αυτά τα παιχνίδια.
Ήταν οι χαρές, οι αλάνες, οι φωνές και η φαντασία που σφυρηλάτησαν τα παιδικά μου χρόνια. Κάθε παιχνίδι είχε τη δική του ιστορία, τη δική του στιγμή, τη δική του μαγεία.
Τα καρύδια
Παιχνίδι δεξιοτεχνίας και υπομονής, όπου χρησιμοποιούσαν καρύδια ως «πιόνια», με συγκεκριμένους κανόνες και στόχο τη συλλογή περισσότερων.
Το τζίνι
Ομαδικό παιχνίδι με τρέξιμο και γρήγορες αντιδράσεις, που απαιτούσε εγρήγορση και συνεργασία.
Περνά – περνά η μέλισσα
Κυρίως για μικρότερες ηλικίες, παιχνίδι τραγουδιστό με έντονο στοιχείο χαράς και συμμετοχής.
Η τυφλόμυγα
Παιχνίδι με δεμένα μάτια, όπου κυριαρχούσε το γέλιο, η φωνή και η αίσθηση του χώρου.
Τα κοτσά
Παιχνίδι ακρίβειας και στόχου, που παιζόταν συνήθως στο χώμα.
Η μακριά γαϊδάρα
Καθαρά ομαδικό παιχνίδι δύναμης και αντοχής, ιδιαίτερα αγαπητό στα αγόρια.
Τα σκαμνάκια
Παιχνίδι γρήγορης κίνησης και ετοιμότητας, με συνεχείς αλλαγές θέσεων.
Το κουτσό
Παιχνίδι ισορροπίας, με χάραξη στο έδαφος και άλματα στο ένα πόδι.
Το κρυφτό
Από τα πιο διαχρονικά παιχνίδια, παιζόταν σε αυλές, αποθήκες και σοκάκια.
Το κυνηγητό
Απλό αλλά έντονο παιχνίδι, με τρέξιμο και αντοχή.
Οι κούνιες
Συνήθως αυτοσχέδιες, δεμένες σε δέντρα, με σχοινιά.
Η σφεντόνα
Αυτοσχέδιο εργαλείο – παιχνίδι, που απαιτούσε προσοχή και επιδεξιότητα.
Ο χαρταετός
Κατασκευασμένος στο σπίτι, με καλάμια, χαρτί και αλευρόκολλα. Το πέταγμά του ήταν γιορτή.
Οι βόλοι (μπίλιες ή κουρσούμια)
Παιχνίδι στρατηγικής και στόχου, με πολλές παραλλαγές.
Τα κεραμίδια
Ομαδικό παιχνίδι που συνδύαζε στόχο, ταχύτητα και συνεργασία.
Η περιουσία
Παιχνίδι με κανόνες και «κέρδη», που μάθαινε στα παιδιά την έννοια της προσπάθειας και της απώλειας.
Στα περισσότερα παιχνίδια, η «αμοιβή» του νικητή ήταν η καβαλίκα, δηλαδή το κουβάλημα του ηττημένου στην πλάτη για μια συγκεκριμένη απόσταση. Πάνω απ’ όλα, όμως, η μεγαλύτερη ανταμοιβή ήταν η χαρά του παιχνιδιού και η συντροφικότητα.
Αυτά τα παιχνίδια σημάδεψαν μια ολόκληρη γενιά και αποτελούν σήμερα πολύτιμο κομμάτι της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς του χωριού μας. ίτερη θέση είχαν τα παιχνίδια κατασκευής, όπως οι αυτοσχέδιες μπάλες, οι κούκλες, οι σφεντόνες και οι χαρταετοί, που δίδασκαν στα παιδιά τη χαρά της δημιουργίας και της εφευρετικότητας.
Στα περισσότερα παιχνίδια η «αμοιβή» του νικητή δεν ήταν υλική αλλά συμβολική, όπως η καβαλίκα το κουβάλημα του ηττημένου στην πλάτη για λίγα μέτρα ή απλώς η ηθική ικανοποίηση της νίκης. Μέσα από αυτά τα παιχνίδια τα παιδιά μάθαιναν να κερδίζουν και να χάνουν, να σέβονται τον αντίπαλο και να τηρούν τον λόγο τους. Τα παιχνίδια μιας άλλης εποχής δεν ήταν απλώς ψυχαγωγία· ήταν σχολείο ζωής, ένας τρόπος διαμόρφωσης χαρακτήρων και δεσμών φιλίας που πολλές φορές κρατούν μέχρι σήμερα.
Παρότι στις μέρες μας τα περισσότερα από αυτά τα παιχνίδια έχουν εκλείψει ή παίζονται σπάνια, η μνήμη τους παραμένει ζωντανή στις αφηγήσεις των παλαιότερων. Αποτελούν κομμάτι της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Αναγέννησης και υπενθυμίζουν έναν τρόπο ζωής πιο απλό, πιο ανθρώπινο και βαθιά δεμένο με την κοινότητα και τη φύση.
Ήταν οι χαρές, οι αλάνες, οι φωνές και η φαντασία που σφυρηλάτησαν τα παιδικά μου χρόνια. Κάθε παιχνίδι είχε τη δική του ιστορία, τη δική του στιγμή, τη δική του μαγεία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
ΠΡΟΣΟΧΗ: Τα σχόλια σας!
γίνονται επώνυμα με δική σας ευθύνη.