Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Aράμ Βaρτάν - Γλωσσικά Ιδιώματα Τραπεζούντας

αναχάπαρα  = ξαφνικά, απρόοπτα, απροειδοποίητα

τουρκική λέξη haber = είδηση

φρ.Σίτα εσύριζεν κ ' επαίνεν 'ς σην στράταν ο Τόγκας εμούν, αναχάπαρα ετεκερλεύτεν κι ερρούξεν 'ς σ'  έναν τσοχούρ' κ' αιμακύλττσεν το ποδάρ'ν ατ' κι ατώρα ετύλτσεν ατό με τσαπούτα κι φουφούτζόν...

Ποντιακές λέξεις και εκφράσεις με τη σημασία και την ιστορική τους προέλευση. Μαθαίνουμε και διατηρούμε ζωντανή την ποντιακή γλώσσα μέσα από τη γνώση και την παράδοση.

άντζα* = όσα-ίσα, μόλις

τουρκική λέξη anca= μόλις , τσίμα-τσίμα

φρ.΄Αντζα, αβούτα τα κουλούντζα εσέρεψα οσήμερον , ζατίμ' , άλλο τακάτ'' κ'επέμ'νεν απάν'-ι-μ' είπα εγώ εμέν'..

πεζιρκιάνος, ο  = πλανόδιος έμπορος

τουρκική λέξη beziigan = έμπορος , κερδοσόπος

φρ. Ο πεζιρκιάνον ο Χρηστάκης, π' ελάσκουντον το χωρίον με τ' αλογού την αραπάν, τσεσίτα-τσεσίτα πράματα εκοβά'νεν κ' αμόν τ' έλεπαν ατόν οι γαρήδες ετικλαεύκουνταν 'ς σην στράταν!...

ομεύω' ( και εμεύω)  = ελπίζω, προσμένω

τουρκική λέξη ummak = ελπίζω,προσμένω
φρ. Η πιπή μ' η Παρθένα, όντες έρ'ται ΄ς ση γαρσού σ, πάντα ΄ς σα χέρα τερεί σε, σάνκι, να εμεύ κάτ' ν' απλών'τς ατέν.

πεκιά, η  = ξύλινο κρεβάτι

τουρκική λέξη peyke = ντιβάνι

φρ. Οσήμερον , φαίνεταιν, πολλά ενεγκάστεν ο παιδάς εμούν , αμόν τ ' εσέβεν απέσ', ουζανεύτεν απάν, 'ς σην πεκιάν κ' αμάν επήραν ατόν τ' οματά τ' (= αποκοιμήθηκε)