26 Ιανουαρίου 2019

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από την περιοχή της Αργυρούπολης πρωτεύουσα της επαρχίας Χαλδίας του Νομού Τραπεζούντας


περή, , η = μάγισσα, ξωτικό πονηρή γυναίκα
τουρκική λέξη peri = νεράιδα, στοιχείο
φρ.Τα μασάλα και τα ιστορίας ντ' έλλεν η γιάγια μ' η Τογκάβα, είχαν και καλοκόρσα περάδας κ' έβρωτους τσατάδας κι εγώ , ζατίμ πάντα εσάσευα κ' ετέρν' ατέν απέσ' 'ς σο στόμαν..

περισανλούχ, το = ταλαιπωρία
τουρκική λέξη perisanlik = εξαθλίωση , κατάντια
φρ.Το περισανλούχ ντ' εσυρνεν εείνος ο Τόγκας ο Χρήστον, εθαρώ, γολάγια ας σην καν'ναν εμούν ΄κι σύρ΄κεται!...

λουλούτζ, = καταβρεγμένο
τουρκική λέξη luys = υγρός
φρ. Σίτα εκλώσκουμ'νες, οψέ, ας σο παζάρ τ' Τσουμαγίας με την αραπάν, αναχάπαρα επίασε μας η βρεχή ΄ς σην στράταν κ΄εγένουμ'νες λουλούτζα, 'ς σα ' στούδα μουν εκατήβεν η υγρασία. 

φουρούτζ,  το = ξεραμένος καρπός, ζαρωμένος
τουρκική λέξη  firic = αχλάδια ξεραμένα στο φούρνο
φρ.Εσέρεψα τα φουρούτζα τ' αχλαδα και τ' αφκατοσώρα κ' έσυρ' ατά 'ς σο γορούν', εείνο πα τ' εμέτερον έν', ψόπον έχ'.

πιλινεύκουμαι = είμαι, γίνομαι γνωστός, μαθεύομαι
τουρκική λέξη bilinmek  =
είμαι, γίνομαι γνωστό
φρ. Αγλήγορα επιλινεύτεν τ' άγρον το χαπάρ' κ' αμάν ούλ' εμούν εσ'κώθαμε 'ς σο ποδάρ' κ' ετοπλαεύταμε 'ς σο μεϊντάν απάν' να μαθ'ανομε ούλα τα καθέκαστα ας σον μουχτάρ' τη χωρί'.