27 Ιανουαρίου 2019

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Χαραμί Βαρτάν - Ποντιακή Διάλεκτος Αργυρούπολη (Χαλδία)

πεσή * η  = ξύλινη κατασκευή, ειδικά διαμορφωμένη, όπου ζει και εκτρέφεται το γουρούνι
τουρκική λέξη desi = σίτιση, νομή τουρκική λέξη desici  = εκτροφέας
φρ.Την πεσήν τη γουρουνί, σαπαπί τη μυρωδίας, εγούρευαν ατό, πάντα, μακρά ας σ' οσπίτ'.

Ποντιακές λέξεις και εκφράσεις με τη σημασία και την ιστορική τους προέλευση. Μαθαίνουμε και διατηρούμε ζωντανή την ποντιακή γλώσσα μέσα από τη γνώση και την παράδοση.

πέσκος, ο  = θερμάστρα
τουρκική λέξη poske  = σόμπα
φρ.Νέπε Χρήστον,οσήμερον ο πάσον ξάι 'κι σύρ', γιαμ' τα πορία εγομώθαν μανέας και θέλ'νε τίναγμαν;

ισμάρ'*  το = νεύμα, γνέψιμο, σήμα
τουρκική λέξη  ismar = νεύμα, γνέψιμο, σήμα
φρ. Το καλόν ' κ' ανασπάλκεται, έλεεν πάνταν η πιπή μ' η Σόνα, για τον γιόν τη γειτόντζας ατούν, τον Μουράτ, π' εποίκεν ατέν ισμάρ' να σ΄κών' ποδάρ' κ' όντες επήγαν πλάνκαικα έσυρεν ατέν σ΄έναν πογάζ' κ' εγουρταρεύτεν...

ιλίσω*, = γλείφω, κολακεύω
τουρκική λέξη  yilismak  = κολακεύω
φρ. Iστέ, κανείται, νέπε Χρήστο, μη ιλίσ' ατόν πολλά, ας σ' ατόν τιδέν ΄κι ξύεται, την γαϊλάν ατ' ΄κ' έχομε!....

πεσλάεμαν, το  = διατροφή, εκτροφή
τουρκική λέξη besleme   =  διατροφή, εκτροφή
φρ.Μ' αϊκον κολοκαθεσίαν και πεσλάεμαν , άμον μουχτερός έντον, να κλίν' κα το κιφάλ'ν ατ', την τσ'ιπαν ατ' 'κ' ελ'επ'.