6 Μαρτίου 2018

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Karacoban koy - Τοπικό λεξιλόγιο Χαλδίας

γετίμ ,το = ορφανός, άμοιρος , αυτός που δεν έχει κανένα στον κόσμο
τουρκική λέξη yetim=ορφανός
φρ .Επέμν'νεν γετίμ'ς σον κόσμον , να μάναν είχεν να κύρ, έτζουξεν ατόη ψη μ' τ' αδελφοπαίδ'-ι-μ',εξέβ' ατό αρχάν κ' ετρανυνεν σουμά μ'....

Ποντιακές λέξεις και εκφράσεις με τη σημασία και την ιστορική τους προέλευση. Μαθαίνουμε και διατηρούμε ζωντανή την ποντιακή γλώσσα μέσα από τη γνώση και την παράδοση.

ραχατλάεμαν
,το = ηρεμία, ανακούφιση
τουρική λέξη rahatlama= ηρεμία, ανακούφιση
φρ. Αϊκον ραχατλάεμαν πα ίνεται , παίδι μ' ο κόσμον οξωκές ας σα δουλείας εγουτούρεψεν κ' εσύ κείσαι κ' ουζανεύκεσαι απάν 'ς σο καραβάτ'.

χοσάφ', το   = κομπόστα
τουρκική λέξη hosaf = κομπόστα
φρ.Τσεσία - τσεσίτα τσίρα εποίνεν η γιάγια μ' η Πηνελόπ κ' εγόμωνεν τα πάνενα τα σακκούλας και τα ημέρας τη νεστείας με την τέντζαρήν εοίνεν το χοσάφ' κ' εταγούτευεν και 'ς σην μαχαλάν

λαπλαπίν*, το = στραγάλι
τουρκική λέξη leblebi = στραγάλι
φρ. Με λαπλαπία, κερατίσκας, κάστανα και καρύδα εγόμωναμε τα σακκούλα' μουν , όντες εγυροκλώσκουμνες κ' εψάλναμε τα κάλαντα 'ς σα μαχαλάδας τη Τσιτσηλή..

τισάκ ,το ( και τεσάκ ) = στρώμα κρεβατιού
τουρκική λέξη dosek = στρώμα κρεβάτι
φρ. Νέτζη Τογκάβα, σούγα - σούγα σύρον έξ' τα τσαρτάφα και τα τισάκα, ενάξα ν' αερίσκουνταν και να ηλάσκουνταν, μη θέ'τς να ιλαεύ'ς μόνον τον κώλο σ' ....