1 Σεπτεμβρίου 2018

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Karacoban koy - Τοπικό λεξιλόγιο Χαλδίας

πεκιά,η = ξύλινο κρεβάτι
τουρκική λέξη peyke= ντιβάνι
φρ.Οσήμερον , λέπατον, πολλά ενεγκάστεν ο παιδάς εμού, αμόν τ' εσέβεν απέσ' , ουζανεύτεν απάν 'ς σην πεκιάν κ' αμάν επήραν ατόν τ' ομμάτα τ'.

Ποντιακές λέξεις και εκφράσεις με τη σημασία και την ιστορική τους προέλευση. Μαθαίνουμε και διατηρούμε ζωντανή την ποντιακή γλώσσα μέσα από τη γνώση και την παράδοση.
σάεμαν
,το = υπολογισμός , σεβασμός , εκτίμηση 
τουρκική λέξη sayma=μέτρημα, λογαριασμός , σεβασμός 
φρ. Καλέσσα κ ' αγαπεμέντζα νύφε έτον εείνε π' εδείκνυζεν 'ς σα πεθερ' κάτ'ς τρανόν σάεμαν και με τ' έργατά τ'ς και με την καλατζήν ατ'ς αϊκ'σα νύφςε οσήμερον ατζάπ'σα, ευρίεται γολάγια;

έπεϊ, (και επεγί) = αρκετό, αρκετά
τουρική λέξη  epey = αρκετά
φρ. Oυλά τ' εκέσ' εζαπλάεψετεν, ούλα τ' εκέσ' ετζαβλούξετεν,έπεϊ έφαετεν κ' έπεϊ έπετεν ας σ' ανθρωπιων το γαίμαν , εγουτούρεψετεν, ιστέ κανείται, αβούτος ο κόσμος ΄κ'έν ' μόνον τ' εσέτερον!....

αγιάζ', το = ψύχρα (νυχτερινή και πρωινή)
τουρκική λέξη Ayaz = παξωνιά, ξεροβόρι
φρ.Πουρνό - πουρνό, μετ' αβούτο τ' αγιάζ' μέρ' εχπάστες να πας, ακόμαν ΄ς σα μαγαζία 'κ' έψαν τα πέσκους κ' ας εσ'κώθες κιαν ας έναν βέχ'ς κ' ας άλλον το μυτί σ' υλίζ.

πασλάνεμαν, το = σκούριασμα, οξείδωση
τουρκική λέξη paslanma  =
σκούριασμα, οξείδωση
φρ. Επορείς, ζατίμ να γουρταρεύ'ς ας σο πασλάνεμαν τα παρχάτζα και τ' 'αλλα τα σκευικά αν 'κι θήκ'ς ατά ναμλία ΄ς σον τόπον ατούν και το χρόνον μίαν χαλαέν'τς ατά.