25 Μαρτίου 2020

Ποντιακή Λαογραφία & Γλώσσα - Αργυρούπολη (Χαλδία)

ταζίν,  το =  κυνηγετικό σκυλί ,λαγωνικό Ι άτομο πονηρό και ικανό
τουρκική λέξη tazi  =  
κυνηγετικό σκυλί ,λαγωνικό 
φρ.Nέκουτση, άμον ταζίν,ντο μουχμουτεύ'ς.
Ποντιακές λέξεις και εκφράσεις με τη σημασία και την ιστορική τους προέλευση. Μαθαίνουμε και διατηρούμε ζωντανή την ποντιακή γλώσσα μέσα από τη γνώση και την παράδοση.

ταϊτεύω*, το = επιμένω 
τουρκική λέξη dayatmak  = αντιστέκομαι, επιμένω
φρ.Ανάθεμα τον ζοτουνόν, ετᨴατεψεν κ' ατό, ντ' εσέγκεν'ς σον νουν ατ' , εποίκεν ατό κ' ατώρα κρούει το κιφάλ' ν ατ'.

χαζνά, η  = θησαυροφυλάκιο
τουρκική λέξη hazine   = θησαυροφυλάκιο Ι θησαυρός
φρ.Νέκουτζή, την χαζνάν τ' οσπιτί' σ' έχ'ς ατού απέσ' 'ςσην τσάνταν κ' έσπιγξες και κρατείς ατό αφκά 'ς σο γολτούχ'-ι-σ';

ταϊχούτ, ( και ταχάτ) το =  δύναμη , αντοχή
τουρκική λέξη takat  =  
δύναμη , αντοχή
φρ.Ζατίμ,' ντο να εποίναν τα συννυφάδας, ευρέθαν ΄ς ταϊχούτ' κ' επ'εμ'νεν απάν '-ι-μ', έρθα κ' εσερσεμώθα και μέρ' ερρούξα'κ' εγρούκ'σα, άντζαγας εγνέφ'σα...

ζακούμ'*, το = πικροδάφνη, ροδοδάφνη
τουρκική λέξη zakkum  = πικροδάφνη,
φρ.Τριύλ-τριύλ'ς σην αυλήν, το καλλίον έν', να φυτεύ'ς ζακούμα, ντ' ευτάνε πολλά έμορφα τσιτσάκαι και ζατίμ' να πολλά νερόν, να πολλά φαΪν ψαλαφούν