Ποντιακή Λαογραφία & Γλώσσα - Αργυρούπολη (Χαλδία)

γεσιλάεμαν * το = πρασίνισμα
τουρκική λέξη yesilenme= πρασίνισμα  (yesil)

φρ.Να λελεύω σε, Θεέ, έλεεν πάντα η γιάμια μ' η Πηνελόπ',έσυρες τα βρεχία σ' κ' αμάν εσκάλωσεν το γεσιλάεμαν τ' ηής και τ' άνοιμαν τη ψής!

Ποντιακές λέξεις και εκφράσεις με τη σημασία και την ιστορική τους προέλευση. Μαθαίνουμε και διατηρούμε ζωντανή την ποντιακή γλώσσα μέσα από τη γνώση και την παράδοση.

γιαγκούν, το= πυρκαγιά, φωτιά
τουρκική λέξη yangin = πυρκαγιά, φωτιά

φρ. Ο Θεόν, λέγ'νε , έπλασεν τον άθρωπον κ' εκλώστεν εφογώθεν ατόν για τ' ατόσα ντ' εποίκεν απάν΄' 'ς σην ηήν, αμά το γαγκούν τη κάρδας ατ' δατρικόν, ακόμαν ΄κ' εύρεν.

μαλέζ', το =  σούπα από αλεύρι, οτιδήποτε χυλώδες
τουρκική λέξη malez  =  σούπα  φτιαγμένη

φρ.Νέτζη, Κούλα, ετάραξες - ετάραξες απέσ' 'ς καζάν το πιλάβ' , άμον μαλέζ' έντονε, ας τερώ σε, πώς 'α κανών΄τς ατό 'ς σα τσανάχα και, ζατίμ', πώς 'α ζαροτερούν εμάς οι καλεσμέν' τη χαράς!.

βερέμ'ς' = φυματικός

τουρκική λέξη verem =χτικιό (veremli= χτικιάρης)

φρ.'Σ σ' εμπριζ' νά τα χρόνα ο βερέμ'ς γολάγια ' κ' ελαρούντον κ' άναυα ατό, ετσκινεύκουσ'νε να γιανασεύ'ς ατόν...

εβριστέ, η (και ιβριστόν, το - υβριστά , η ) = είδος σπιτικών μακαρονών

τουρική λέξη eriste= χυλοπίτες, λαζάνια

φρ. Οσήμερον 'ς κιντίν απάν΄'α τοπλαεύκουμες οι γαρ΄ηδες τη μαχαλάς αφκά 'ς σην τσατμάν τη τογάβας, εσύ φέρεν τ' εσόν το σάτζ, ας ανοίγομε και ψένομε τα φύλλα κ' ευτάμεένα - δύο χασομούλα, εβριστέν , μακαρίναν και σιρόν , χειμωγκός έρται

μερακλανεύκουμαι, = με πιάνει μεράκι, ποθώ, μελαγχολώ

τουρκική λέξη meraklanmak  = ανησυχώ, σκοτίζομαι

φρ.Άμον τ' έπεν δύο - τρία ποτήρα ρακόπον κ' εμερακλανεύτεν, άντζαγας, εσ'κώθεν κ' εσέβεν 'ς σο χορόν κ' άλλο πα 'ς σον κώλον ατ' 'κ ' εκάτσεν..