Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Χαραμί Βαρτάν

κελπερή, η  = φτυάρι  φούρνου
τουρκική λέξη gelberi = σιδερένιο εργαλείο

φρ.Έπαρ' τσαπύγα την κελπερήν και τάταξον τ' άψιμον, να μη νεβζήεται, άμον εσαχτάρωσεν...

κεψέ, η  = μεγάλη χάλκινη κουτάλα
τουρκική λέξη kepce = κουτάλα, χουλιάρα

φρ.Με τ' αβούτο την κεψέν και το δίλαβον το χαλκόν, γάρηδες, εξέρετεν πόσα χαράντας σο Τσίτσιλη εντώκα 'ς σην στράταν;΄(= έφερα σε πέρας).

τσαγκάλ', το  = βέργα στην οποία στηρίζεται κι αναρριχάται το φυτό (π.χ. φασολιά )
τουρκική λέξη  cahgal = κλαδί

φρ.Τα φασούλα ντ' έσπειραμε έπεϊ εμποπήραν, 'ς σο κιντίν απάν' ά εμαπαίνω ΄ς σην παχτζάν κ' 'α φοσίζω 'ς σο γιάν ατούν τα τσαγκάλα ν' επορούν και τυλίουνταν και σύρ'νε πόι.

τσακινεύκουμαι*,   = διστάζω, δειλιάζω , λιποψυχώ

τουρκική λέξη cekinmek  = διστάζω, δειλιάζω , λιποψυχώ

φρ.Οψέ το βράδον, είπεν η πιπή μ' η Καίρο, εχπάστεν ν' έρται 'ς σο παρακάδ' κ' όντες ύλαξεν άγρα- άργα ο σκύλον τη Τόγκα, ετσακινεύτεν κ' εκλώστεν οπίσ'.

τσακούτζ' , το   = σφυρί
τουρκική λέξη  cekic = σφυρί

φρ.Έπαρ', νέπε Χρήστον. το τσακούτζ' και κοπάντζον το τζακελιχτέρ'-  ι - μ', 'ς σο κιντίν απάν' ά τζακελίζω το παχτζόπον, εσάρεψαν ατό τα πιρπιρίμα.