1 Νοεμβρίου 2020

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Karacoban koy - Τοπικό λεξιλόγιο Χαλδίας

γαπάεμα(ν)* ,το= καπάκωμα, σκέπασμα
τουρκική λέξη karama=καπάκωμα, σκέπασμα
φρ.Χαμέυνον τ' άψινον ας σιγοβράζ' το φαϊν και μ' ανασπάλ'τς τη τέντζερης το γαπάεμαν.

Ποντιακές λέξεις και εκφράσεις με τη σημασία και την ιστορική τους προέλευση. Μαθαίνουμε και διατηρούμε ζωντανή την ποντιακή γλώσσα μέσα από τη γνώση και την παράδοση.

παρουσεύω
= δυσάρεστη συμφιλιώνομαι 
τουρκική λέξη barismak = συμφιλιώνομαι 
φρ.'Σ σην μαχαλάν εμούν , σούγα-γούγα, οι γαρήδες εχολάσκουνταν τ' έναν τ' άλλο κ ' ετάβιζαν , αμά αγλήγορα πα επαρούσευαν , κεπέκει ξάν' εσύρ'νεν ο είς τ' άλλαινας τ' ουράδ΄!

γεμενία', τα = ανδρικά παπούτσια από κατσικόδερμα
τουρκική λέξη yemeni =είδος παπουτσιού, χειροποίητο σταμπωτό μαντήλι
φρ. Χαμελά παπούτζα,νέπε , είν, τα γεμενία κ' ετάει ατά ο γεμενιτζής για τ' αγούρ'τς, αμά να δεξόν χωρίεις να ζεβρόν , κορτς πα να είσαι ' κ' α σασιρεύ'ς  'ς σο φόρεμαν ατούν.

ζεγκίντζ', ο ( και ζαγκίντζ) = πλούσιος
τουρκική λέξη zenkin  = πλούσιος
φρ. Ζεγκίντζ 'ς σην τζόπαν και 'ς σην κάδραν έτον ο σ' χωρεμένον, ο έκλερον ο Χρήστον και τ' οσπίτ' ν ατ' κ' έπεϊ παράδας εφέκεν ατά 'ς σε δύο ολάρφανα τη χωρί ', να σκουντουλίζ' το χώμαν ντο τσιλάζ' ατόν!

γιαγιάντζ = πεζός
τουρκική λέξη yayah = πεζή, βάδην
φρ. Γιαγίαντζ εξέβα τον ανέφορον για τα παλένας και  γιαγίαντζ εκλώστα, αμά,η γλώσσαν μ' εξέβεν και τα ποδάρα μ' πα επήραν άψιμον