Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Aράμ Βaρτάν - Γλωσσικά Ιδιώματα Τραπεζούντας

αραπά  η = άμαξα , κάρο που το έσερναν συνήθως βόδια
τουρκική λέξη araba = αυτοκίνητο, αμάξι

φρ.Ο άχαρον ο Μήτρον εγόσεψεν τ' οβούδα'ς σην αραπάν και δύ'ώρας αναμέν' τη Σοφίκαν ν' έρται εγβαίν' απάν, κ' είνε, ταλτάλα, ους να σκών' τ' έναν το ποδάρ' τ' άλλο σκυλάζ'.

Ποντιακές λέξεις και εκφράσεις με τη σημασία και την ιστορική τους προέλευση. Μαθαίνουμε και διατηρούμε ζωντανή την ποντιακή γλώσσα μέσα από τη γνώση και την παράδοση.

αριάν  το= ξινόγαλα

τουρκική λέξη ayran = ξινόγαλα

φρ.Όντες εθήκ'νεν 'ς σο τραπέζ' η μάνα μ' το πιλάφ' με τα τσαμίντζα, αμάν το τάσ' με τ' αριάν' εψαλάφ'ναμε.

κουτούν,  το= ξυλώδες μέρος του καλαμποκιού μετά την αφαίρεση του καρπού

τουρκική λέξη kutun = στέλεχος, το κοτσάνι του καλαμποκιού

φρ.Έπαρ' και δέβα, σιφτάμ, τα τσουβάλα με τα λαζούδα 'ς σην χαμαιλέτεν κεπέκει σερεύομε τα κοτούνα απέσ' ' ς σην καλαθίναν, τον χειμωγκόν 'α χρέσκουνταν για τον πέσκον.

βατανλούχ',το = εργαλείο τεχνίτη

τουρκική λέξη avadanlik = εργαλεία,σύνεργα

φρ. Άμον ασπρομάντηλον , τεϊμ, έγκεν ούλα τα βατανλούχα ν' ευτάει έναν ορθόν δουλείαν κ' αμόν τ' ενεγκάστεν ενάξα κ' ετράνυνεν το κιφ΄'αλ' ν' ατ' ,(βαρέθηκε) εσέρεψεν ατά κ' αδέβεν πλάν'...

εσκιάς, ο = ληστής

τουρική λέξη  eskiya = ληστής, κλέφτης

φρ. 'Σ σ' άγρα τ' ορώματα μ', ρίζα μ',εσκιάδας και τσατάδας ελέπω να τρέχ'νε απ' οπίσ'-ι-μ' κ' η κάρδα μ' λύεται κ' απολύεται κ' αναχάπαρα εγνεφίζω...