Το κάλεσμα δεκατία '60 Αναγέννηση

Στην Αναγέννηση Σερρών, ο παραδοσιακός γάμος ήταν μια ολόκληρη κοινωνική και θρησκευτική διαδικασία, που συνδύαζε το παρελθόν με το παρόν, διατηρώντας ζωντανά ήθη και έθιμα που είχαν φέρει οι πρόγονοί μας από τον Πόντο και τον Καύκασο.

Ο γάμος δεν είχε καθορισμένη εποχή, αλλά δε γινόταν ποτέ σε δίσεκτα έτη, τα οποία θεωρούνταν γρουσούζικα και πίστευαν ότι η κοπέλα θα έμενε άτεκνη.

Το κάλεσμα

Από το πρωί της ημέρας του γάμου πραγματοποιούνταν το κάλεσμα. Τρία κορίτσια κρατούσαν τα κροντήρια, πήλινες στάμνες με δύο στόμια στολισμένες με λουλούδια, και γύριζαν από σπίτι σε σπίτι προσκαλώντας συγγενείς και φίλους. Προσέφεραν ποτό (κρασί ή ρακί) και αναφώνησαν:

"Είστε καλεσμένοι στο κάλεσμα του τάδε."

Αν οι καλεσμένοι διέμεναν σε άλλο χωριό ή τους έβρισκαν στο παζάρι της Παρασκευής στην Ηράκλεια, η πρόσκληση γινόταν ανάλογα, μερικές φορές συνοδευόμενη από ένα γαρύφαλλο. Το κάλεσμα ήταν η πρώτη επίσημη επικοινωνία με τους καλεσμένους και δημιουργούσε ατμόσφαιρα χαράς και προετοιμασίας για τη μεγάλη ημέρα.
Τα έθιμα πριν από τον γάμο

Την Πέμπτη γινόταν η προετοιμασία των προσκλήσεων και οι συγγενείς έδιναν δώρα ή χρήματα στη νύφη. Ο κουμπάρος ήταν συνήθως ο νουνός του γαμπρού, ενώ δύο ξαδέλφια του γαμπρού λειτουργούσαν ως παράγαμπροι. Υπήρχαν και δύο παράνυφες για τη νύφη.

Η νύφη βάφει τα μαλλιά της με καραμπογιά μπροστά και κόκκινα με κνα (χένα) πίσω, με τη βοήθεια δύο κοριτσιών και ενός αγοριού που χόρευαν και ρίχνανε χρήματα στο πιάτο. Ακολουθούσε η βαφή των νυχιών και χορός με τη λύρα. Ο καρδάσης τοποθετούσε το νυφικό και τα παπούτσια στη νύφη, και τη χτυπούσε συμβολικά με τον πλάστη για γεροσύνη.

Την Παρασκευή, οι γυναίκες ζύμωναν τα παραδοσιακά μπισκότα και η νύφη άπλωνε τα προικιά της, ενώ τραγουδούσαν. Το στρώμα και τα υπόλοιπα είδη του γαμπρού τοποθετούνταν από την πεθερά, η οποία έβαζε κάτω από το στρώμα φλουριά και χρήματα ως ευλογία. Οι γονείς του γαμπρού σφάγιαζαν πρόβατα και φούρνιζαν ψωμί για τις ανάγκες του γάμου.

Η πίτα της νύφης

Ένα από τα πιο σημαντικά έθιμα ήταν η πίτα της νύφης. Πρόκειται για παραδοσιακή Ποντιακή συνταγή, που κατασκευαζόταν με αυγά, ζάχαρη, σπορέλαιο, γάλα, πορτοκάλι, μπέικιν και αλεύρι, ζυμώνονταν δυνατά και διακοσμούνταν με τα αρχικά γράμματα του ζευγαριού, καγκελωτά σχέδια και μικρές μπάλες ζύμης. Την ημέρα του γάμου, η νύφη και ο γαμπρός έκοβαν την κουλούρα παρουσία των συγγενών, ανταλλάσσοντας ευχές και καλή τύχη.
Ο γάμος και η ημέρα της στέψης

Ο γάμος τελούνταν στο σπίτι του κουμπάρου ή στην εκκλησία, και οι παραδόσεις τηρούνταν αυστηρά: το θύμιγναν, οι τελετουργικοί χοροί με αναμμένα κεριά, οι ψαλμωδίες και οι ευχές ήταν αναπόσπαστα στοιχεία. Το τάξιμο του κουμπάρου και η διαδικασία με το σχοινί στο δρόμο ήταν στιγμές γεμάτες γέλιο, σεβασμό και κοινωνική συμμετοχή.
Τα γλέντια και η διασκέδαση

Μετά τη στέψη, ξεκινούσε το γλέντι με τραγούδι, χορό και φαγητό. Τη Δευτέρα ακολουθούσαν τα φώστοματα, όπου συγγενείς με τον λυράρη μαζεύονταν από σπίτι σε σπίτι, ψήνανε κότες και συνέχιζαν το γλέντι.

Η διατήρηση των εθίμων έως σήμερα

Παρά τις μεταβολές του χρόνου και τη μείωση του πληθυσμού, πολλά από τα παραπάνω έθιμα συνεχίζονται ακόμα στην Αναγέννηση Σερρών, ιδιαίτερα τα βασικά: το κάλεσμα, τα προικιά, η πίτα της νύφης, τα τραγούδια και οι χοροί, τα φώστοματα και η κοινή συμμετοχή της κοινωνίας. Ωστόσο, η έλλειψη παιδιών και νέων γενεών έχει μειώσει τη μαζικότητα ορισμένων εθίμων, που κάποτε ζωντάνευαν όλο το χωριό μας.