Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Karacoban koy

αχουντή, η  (και σαχουντή) =ελαφρύς θόρυβος
τουρκική λέξη akinti= ρεύμα ποταμού ροή

φρ.Μεσανυχτί , εγνέφ'σα αναψάπαρα, ας σην αχουντήν ντ' εποίκεν ο γιοσμάς εμούν, το νυχτοπούλλ', π'έθηκεν την τέντζερην με τα πλυμία, ντ' εσέρεψαγια τ' αλμεγάδ' το χτήνον, απάν ' 'ς σο πέσκον, τεϊμ να χουλαίν ατά και ...μώ [' έχτιζεν ν ατόν τρώει ατά!

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από την περιοχή της Αργυρούπολης πρωτεύουσα της επαρχίας Χαλδίας του Νομού Τραπεζούντας

γατεμίν και κατεμλίν = καλότυχο
τουρκική λέξη kademli= τυχερός

φρ.Ογουρλίν και γατεμλιν να έν' το νόπαντρο το ζευγάρ', με θίαν κ΄ευλοϊαν, πάντα ν' ελέπετ' ατ΄ς και χάρουστουν (ευχή στους γονείς του ζευγαριού)

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από την περιοχή της Αργυρούπολης πρωτεύουσα της επαρχίας Χαλδίας του Νομού Τραπεζούντας

γαντούρεμαν, το= εξαπάτηση, παραπλάνηση
τουρκική λέξη kandirma =  εξαπάτηση, παραπλάνηση

φρ.Μω την πίστη σ' και  τον άνθρωπον, με τα γαντουρέματα και τα κουρφέματα, ας έναν ευτάει δουλείας κα ας σ΄άλλο τρανυν΄...κοιλίας!

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από την περιοχή της Αργυρούπολης πρωτεύουσα της επαρχίας Χαλδίας του Νομού Τραπεζούντας

σασεύω * = απορώ, εκπλήσσομαι
τουρκική λέξη sasmak = απορώ, εκπλήσσομαι
φρ.Εσάσεψες , νέπε, και τερείς με,΄κ' εγνάεψες ντ' είπα σε;ο γιοσμάς εμούν, τ' έξ' το βούδ' λαλεί, την χέραν την Σουμέλαν εσεβνταλανεύτεν, σάνκι, εχάθαν τα κορτζόπα τη χωρί'κ' επήεν ετιλαεύτεν απάν΄' ' ς σο σκατωμένον το τουμπίν!.

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Karacoban koy

γάρτ', το= σκληρό (κρεατικά και κυρίως για λαχανικά)
τουρκική λέξη kart = γερασμένος, ξεραμένος 

φρ.Όντες σερεύκουνταν γάρτα τα ζαρζαβάτα γολάγια ' κι μαειρεύκουνταν, ζατίμ, το καλλίον έν, ξάει'ς σην τέντζαρην να μη εμπάίνε , ας σύρ' κυνταν 'ς σα γορούνα...

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Aράμ Βaρτάν

αρκατάσ  ο = αδελφικός φίλος, σύντροφος
τουρκική λέξη arkadas =  φίλος, σύντροφος

φρ.Αρκατάσ', όσον - πόσον καιρόν 'α ωράζετεν την ξενιτείαν, φογούμαι ουσνά κλώσκουστουν τ' ημ' σόν το συενολόι'κι θα έν' ζωντανόν!

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Aράμ Βaρτάν

αχλαεύω* = αναστενάζω
τουρκική λέξη ahlamak = αναστενάζω

φρ.Ας οψέ εμπρκαικά τζάνου μ', αχλαεύ΄ς και με το παραμικρόν φουτζανίεις, χός τα παπόρα σ' 'κ' επάτεψαν , αμά έν' κ' εσεβντανεύτες, σ' κού ας πάμε ΄ς σο ψαλάφεμαν τη κουτζής...

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Aράμ Βaρτάν

ασάευτος* = αυτός που δεν υπολογίζει , δεν εκτιμά, δε σέβεται
τουρκική λέξη saymak = είδηση υπολογίζω , λαμβάνω υπόψη

φρ.Τη μειζερερίων τ' ωτία και τ' ομμάτα έκ'σαν κ' είδαν πολλά, στόχεψαν και νούντζον ντο λέγ΄νε σε, ασάευτος μ' είσαι , κερδαιμένος ΄α εβγαίν'τς ας σα δασκείας ατούν.

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Aράμ Βaρτάν

βούρτ- ζούρτ  = συχνά, πυκνά
τουρκική λέξη virt-zirt = συχνά, πυκνά

φρ.Γιάβρ'-ι-μ','κ' ενεγκάστες,βούρτ- ζούρτ  πας κ' έρθεσαι,έγρασες τα παπύτζα σ', ιστέ κάθ'κα 'ς ωβά σ'ςσο καντίν απάν' 'α έρται η χαρά σ'!

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Aράμ Βaρτάν

γαβούν'  το = πεπόνι
τουρκική λέξη kavuh = πεπόνι

φρ. Το γαβούν' ντ' εδέκε μας, οσήμερον , ο πασά μ' ο Χάμπον ας σο πογαβούρεμαν , ποστάν τ Τόγκα ατ' , ξάι τάτ' ΄κ' είχεν, τ' οψεζ'νόν έγκε μας, άμον μέλ'έτον.

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Karacoban koy

γαπάεμα(ν)* ,το= καπάκωμα, σκέπασμα

τουρκική λέξη karama=καπάκωμα, σκέπασμα

φρ.Χαμέυνον τ' άψινον ας σιγοβράζ' το φαϊν και μ' ανασπάλ'τς τη τέντζερης το γαπάεμαν.

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από την περιοχή της Αργυρούπολης πρωτεύουσα της επαρχίας Χαλδίας του Νομού Τραπεζούντας

σάτζ, * το = θολωτή λαμαρίνα όπου ψήνουν λαγάνες λαλάγγα , είδος κρέπας
τουρκική λέξη sac = λαμαρίνα 
φρ.Οψέ, 'ς κιντίν απάν ' έξαψα το σάτζ, ντ' έστεσα αφκά 'ς σην τσατμάν κ' έψενα κ' εγόμωσα με λαλλάγγας έναν σκαφιδόπον κ' έναν γιαρτίμ' 'κ' εποίκε με η Παζίμ' η Σόνα ασό Τσιφλήσίκ'.
 

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από την περιοχή της Αργυρούπολης πρωτεύουσα της επαρχίας Χαλδίας του Νομού Τραπεζούντας

σαχάν * το(και σαγάν)  = σκεύος χάλκινο κασσιτερωμένο που χρησιμοποιείται ως πιάτο φαγητού
τουρκική λέξη sahan   = σαγανάκι Ι μικρή κατσρόλα
φρ.Ατό το σαχανόπον , πάτση , έναν τραμ' φαϊν παίρ', χός μωρόν' κ' είμαι να κανείται με!

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από την περιοχή της Αργυρούπολης πρωτεύουσα της επαρχίας Χαλδίας του Νομού Τραπεζούντας

ταμούσεμαν, το= συμβουλή ,οδηγία
τουρκική λέξη yangin = danisma = αίτηση ,συμβουλή
φρ.Πάντα ντ' εθέ'νεν εποίνεν 'ς σα νεότητά τ', ας σην καν'ναν να τανούσεμαν εδέχ' κουντον, να δάσκεμαν, κ' ατώρα πα, εδέβαν τα χρόνα τ' και ξάν' γολάγια τιδέν γαπούλ 'κ' ευτάει, ούλα εείνος ντ' ευτάει είν' τογρία...

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από την περιοχή της Αργυρούπολης πρωτεύουσα της επαρχίας Χαλδίας του Νομού Τραπεζούντας

σέφταλιν, το = ροδάκινο

τουρκική λέξη seftali  = ροδάκινο

φρ.Είναν καιρόν τα σέφταλια, τα ζέρτελια κ' όλα τ' άλλα τα μεϊβάβας είχαν ουσίαν, οσήμερον τα περισσά άμον χορτάρα είν', ξάι τάτ ' ' κ' έχ'νε!

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από το Χαραμί Βαρτάν

σεπκέ, η  = ψιλόβροχό
τουρκική λέξη sepker  = χιονόνερο

φρ. Τα χέρα μ' εκουράγαν οψέ ας σα δουλείας τ' κ' οσήμερον εντώκεν η σεπκέ κ' επεβρώτσεν (= λέρωσε) τα τζάμα ντ' επαρλάεψα.

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από την περιοχή της Αργυρούπολης πρωτεύουσα της επαρχίας Χαλδίας του Νομού Τραπεζούντας

ταβέτ*, το = πρόσκληση σε γεύμα
τουρκική λέξη danet = πρόσκληση σε γεύμα

φρ.Εμείς το ταβέτ' εποίκαμ' ατό κ' αναμένομε 'σ ,ανέν κ' αργεύ'ς πολλά, να εξέρ'τς ,αργώς κ' απαργώς ' έρται τρών' το φαϊν ατ' κ' απομέν' νεστικός..

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από την περιοχή της Αργυρούπολης πρωτεύουσα της επαρχίας Χαλδίας του Νομού Τραπεζούντας

σογάν * το = αποξηραμένα πράσινα φύλλα κρεμμυδιών 
τουρκική λέξη sogan = κρεμμύδι
φρ.Τα πουλούλα εγόμωσαμ' ατά σστύπα και γαβουρμάδας για τον χειμωγκόνκαι τα πάνενα τα σακκούλα με σογάνα, ιβριστόν , πλουγούρ', κορκότα και τσεσίτα - τσετσίτα τσίρα.

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από την περιοχή της Αργυρούπολης πρωτεύουσα της επαρχίας Χαλδίας του Νομού Τραπεζούντας

σούχα (και σούγα)  = συχνά
τουρκική λέξη sik  = συχνά
φρ.Aτός ο γιοσμάς, ο Χρήστον τη Τόγκα , ντ' αραεύ' και σούχα - σούχα, αμόν το βράδύν , ωράζ' τα στράτας τη μαχαλάς, γιάμ' εσεβνταλανεύτεν την κουτσήν τη Κούλας.

Η μητρική γλώσσα των προγόνων μας από την περιοχή της Αργυρούπολης πρωτεύουσα της επαρχίας Χαλδίας του Νομού Τραπεζούντας

σιλέ', η ( και σιλά) = χαστούκι
τουρκική λέξη  sille  =  χαστούκι

φρ.Αίκον σιλάν έφαεν ας σον κύρ'ν ατ' , εκάπνιξαν τα ρωυώνα τ'